III. Η ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΑΣΙΚΉΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ

1. Γενικά

Το Σύνταγμα της χώρας μας περιέχει προστατευτικές διατάξεις τόσο για τα δάση ως στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος (άρθρο 24), όσο και της ιδιοκτησίας (άρθρα 17 και 18). Οι δύο αυτές συνταγματικές πρόνοιες, εναρμονίζονται με τη ρήτρα ότι τα εκ της ιδιοκτησίας δικαιώματα δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος.

Κατά το άρθρο 62 παρ.1 του δασικού κώδικα, η δασοπονία τόσο στα δημόσια όσο και στα μη δημόσια δάση, ασκείται μεν προς το συμφέρον του δασοκτήμονα, πάντοτε όμως σε συνδυασμό με τις δασοπολιτικές αξιώσεις που εξυπηρετούν το εθνικό συμφέρον. Και είναι περιττό να τονιστεί ότι οι δασοπολιτικές αξιώσεις που καθιερώνει η παραπάνω διάταξη, δεν περιορίζονται μόνο στην αύξηση της παραγωγής, αλλά επεκτείνονται και στην αύξηση των εθνικών εκ των δασών ωφελειών και στη δικαιότερη διανομή των εκ των δασών οικονομικών αγαθών και ωφελειών.

Υπό το Κράτος αυτών των διατάξεων, η σύνδεση της προστασίας των δασών με την ιδιοκτησία δεν έχει έννοια, αφού το μεν Σύνταγμα επιβάλλει τη ρήτρα ότι τα εκ της ιδιοκτησίας δικαιώματα δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος, ο δε δασικός κώδικας από πολύ ενωρίς έθεσε τη ρήτρα ότι η δασοπονία, ανεξαρτήτως ιδιοκτησίας, ασκείται μέσα στα πλαίσια εξυπηρέτησης του δημοσίου συμφέροντος.

Γίνεται έτσι φανερό ότι η προστασία των δασών που επιβάλλεται με το άρθρο 24 του Συντάγματος, αφορά όλα τα δάση και τις εν γένει δασικές εκτάσεις ανεξαρτήτως ιδιοκτησίας, ότι η προστασία αυτή μπορεί κάλλιστα να διασφαλιστεί με τις ισχύουσες διατάξεις του δασικού κώδικα και συνεπώς το λεγόμενο ιδιοκτησιακό θέμα, δεν έχει να κάνει άμεσα με την προστασία των δασών, αλλά με την προστασία της δασικής ιδιοκτησίας του δημοσίου.

Η προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων της χώρας μας, αποτέλεσε φροντίδα όλων των νομοθετημάτων που κατά καιρούς θεσπίστηκαν. Έτσι, στη διαδρομή του χρόνου, από το πρώτο νομοθέτημα για τα δάση (1836) μέχρι σήμερα, διαμορφώθηκε ένα θεσμικό πλαίσιο το οποίο:

• Προδιαγράφει αναλυτικά τους κινδύνους οι οποίοι τα απειλούν και με ένα σύνολο θετικών ή απαγορευτικών διατάξεων, πρσδιορίζει τις ενέργειες και δράσεις που αποτρέπουν αυτούς τους κινδύνους.
• Προδιαγράφει τις υποχρεώσεις του Κράτους για τη λήψη των κατάλληλων διοικητικών μέτρων αντιμετώπισης των κινδύνων σε προληπτικό και κατασταλτικό επίπεδο.

• Προσδιορίζει τις υποχρεώσεις των κρατικών και κοινωνικών φορέων, τα καθήκοντα των κρατικών οργάνων και τις υποχρεώσεις και ενέργειες των πολιτών για την αποτροπή των κινδύνων.

• Προβλέπει την ενημέρωση του κοινού, την καλλιέργεια φιλοδασικού πνεύματος και τη συμμετοχή των κοινωνικών φορέων στην κατάρτιση και υλοποίηση των σχεδίων δασοπροστασίας και τέλος

• Επιφυλάσσει βαρύτατες ποινές στους παραβάτες των προστατευτικών, απαγορευτικών διατάξεων.

Οι διατάξεις αυτές συνθέτουν ένα, κατά το μάλλον και ήττον ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο και για τους γνώστες τις δασικής νομοθεσίας το ζήτημα που πράγματι υπάρχει δεν είναι τόσο η αναζήτηση νέου θεσμικού πλαισίου, όσο η πιστή εφαρμογή του υφιστάμενου.